ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಧ್ವಜವಾಹಕ ಡಾ.ಜಾನಪದ ಎಸ್.ಬಾಲಾಜಿ -

ಡಾ.ಜಾನಪದ ಎಸ್ ಬಾಲಾಜಿ ಅವರು
ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಧ್ವಜವಾಹಕ ಮತ್ತು ಯುವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಬಲೀಕರಿಸುವ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಮಹತ್ತರ ಅಭಿಯಾನ,
ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯುವಶಕ್ತಿಯ ಜಾಗೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಹೆಸರು ಕೇಳಿ‌ಬರುವುದೆಂದರೆ ಅದು‌ ಡಾ.ಜಾನಪದ ಎಸ್ ಬಾಲಾಜಿ.

ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಕೇವಲ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಆ ಸಮಾಜದ ಗುರುತು, ಸಾಮೂಹಿಕ ಸ್ಮೃತಿ ಹಾಗೂ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವನಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು, ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ದೊರಕಿಸಲು ಹಾಗೂ ಯುವಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಡಾ. ಜಾನಪದ ಎಸ್. ಬಾಲಾಜಿ.

ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಸಂಘಗಳ ಮಹಾಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಯುವ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಡಾ. ಬಾಲಾಜಿಯವರು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ವೇದಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಹಯೋಗ, ಸಂಶೋಧನೆ, ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಯುವ ನಾಯಕತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರ ನೈಜ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ, ಕುಟುಂಬದ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 15 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಜನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಿಗೆ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನೆರವಾಗಿವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಕ್ಕೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಜನಪದ ಕುಟೀರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಲಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು, ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.

ಗೋಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಮರವಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಗೋರವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ಹಾಗೂ ಆನಂದಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಜೋಗಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತು, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ವಿಶಾಲ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮೂರು ಮಹಿಳಾ ಜನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಯುವಜನರನ್ನು ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಾನಪದ ಯುವ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರ ಅನುಭವವನ್ನು ಯುವಪೀಳಿಗೆಯ ಉತ್ಸಾಹ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವುದು ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲೀಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಈ ಉಪಕ್ರಮ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹಾಗೂ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ “ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ” ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಆಟಗಳ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ದೂರದೃಷ್ಟಿ

ಡಾ. ಬಾಲಾಜಿಯವರ ಕಾರ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹಾಡು, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಅದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ನಾಯಕತ್ವ—ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಯುವಪೀಳಿಗೆ ತನ್ನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಅವರ ವಿಶಾಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ

ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಜಾನಪದ ಎಸ್. ಬಾಲಾಜಿಯವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಗತಕಾಲದ ಸ್ಮೃತಿಗಳನ್ನು ವರ್ತಮಾನದ ಅನುಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

15 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆ, 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು, ಜನಪದ ಕುಟೀರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಹಿಳಾ ಘಟಕಗಳ ರಚನೆ, ಜಾನಪದ ಯುವ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗ—ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಡಾ. ಜಾನಪದ ಎಸ್. ಬಾಲಾಜಿಯವರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಲದು ಅದನ್ನು ಸಮಾಜದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿಸಬೇಕು.

ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಗೌರವ ದೊರೆತು, ಸಮುದಾಯಗಳ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಗಳು ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿ, ಯುವಜನರು ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಸಂಘಟನಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅರಿವುಳ್ಳ, ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಸಮಾಜವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಈ ನಿರಂತರ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಡಾ. ಬಾಲಾಜಿಯವರು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವರದಿ: ಜಿತೇಂದ್ರ ಸೋಲಂಕಿ